Herken je dit?
Misschien merk je dat je automatisch veel rekening houdt met anderen. Dat je jezelf aanpast, conflicten vermijdt en het moeilijk vindt om je grenzen aan te geven. Van buiten lijk je zorgzaam en betrokken, maar van binnen voel je spanning, vermoeidheid of het gevoel jezelf kwijt te raken.
Pleasegedrag is geen zwakte
Wanneer je je hierin herkent, is het belangrijk om te beseffen dat er niets mis is met jou! Wanneer je je bewust wordt van je pleasegedrag, kun je jezelf een zwakkeling vinden of een loser. Dan is het belangrijk om te beseffen dat pleasegedrag is ontstaan en fungeert als een beschermingsmechanisme. Pleasegedrag is onbewust ontstaan, toen je nog heel jong was. Het begon ooit als een manier om veiligheid, verbinding of liefde te behouden. Het gedrag heeft dus een functie gehad.
De link tussen negatieve kernovertuigingen en pleasegedrag
Kernovertuigingen zijn diepgewortelde opvattingen die jij hebt over jezelf, anderen en de wereld.
Onze eerste kernovertuigingen worden al gevormd wanneer wij nog heel jong zijn door dingen die wij meemaken en hoe wij dit ervaren. Zelfs wanneer wij bij onze moeder in haar buik zitten, krijgen wij al dingen mee die uiteindelijk invloed kunnen hebben op hoe wij onszelf en de wereld om ons heen gaan ervaren. Wij ervaren dingen die positieve overtuigingen bij ons teweeg brengen, maar ook dingen waardoor wij op onbewust niveau gaan geloven dat er iets mis is met ons. Deze laatste noemen we negatieve kernovertuigingen.
Negatieve kernovertuigingen worden vaak gevormd door jeugdtrauma. Dit kunnen hele heftige ervaringen zijn, zoals misbruik, maar kunnen ook op het oog kleinere alledaagse dingen zijn.
In de eerste 7 levensjaren ben je als kind nog heel egocentrisch. Wat ik hiermee bedoel is dat alles wat je overkomt, jij ervan overtuigt bent dat dit door jou komt. In deze jaren neem je informatie op als de absolute waarheid. Negatieve boodschappen van ouders, zoals boosheid, kritiek of een gebrek aan emotionele veiligheid, worden direct opgeslagen als eigen overtuigingen.
Voorbeeld: wanneer jij vroeger uit pure kinderlijke speelsheid en nieuwsgierigheid iets deed en vervolgens werd je vader heel boos op je, zou je zijn kunnen gaan geloven dat het jouw schuld was dat je vader zo boos werd. Wanneer dit vaker voorkwam zou de overtuiging kunnen zijn ontstaan dat je slecht bent. Dat het eigenlijk kwam doordat je vader een vervelende dag had gehad op zijn werk, kon je toen niet weten. “Het was jouw schuld”.
Omdat je als kind nog volledig afhankelijk waren van onze ouders/opvoeders voor je verbinding en veiligheid, moest je er alles aan doen om dit te waarborgen. Je had jouw ouders letterlijk nodig om te kunnen overleven. Dit is dus ook waar de overlevingsmechanismen, zoals pleasegedrag zijn ontstaan. Om maar niet opnieuw de pijn van de afwijzing te hoeven voelen, zette je onbewuste pleasegedrag in. Je hebt geleerd heel gefocust te zijn op wat er in je omgeving gebeurde en hoe de gemoedstoestand van de mensen in je omgeving was. Je hebt geleerd jouw eigen behoeften te negeren om afwijzing te voorkomen.
Voorbeelden van beperkende of negatieve kernovertuigingen achter pleasegedrag
- “Ik ben slecht”
- “Ik ben niet goed genoeg”
- “Ik ben niet waardevol”
- “Ik moet sterk zijn”
- “Ik mag geen fouten maken”
- “Ik ben alleen waardevol als ik anderen help”
- “Mijn behoeften zijn niet belangrijk/egoistisch”
- “Als ik nee zeg, wijzen mensen mij af”
- “Ik ben verantwoordelijk voor het geluk van anderen”
- “Conflicten zijn onveilig”
De belangrijkste overtuigingen en hun effect op pleasegedrag
Negatieve kernovertuiging Gedrag
Ik ben slecht/ Ik ben niet goed Je gaat extreem je best doen om
genoeg/Ik ben niet waardevol goedkeuring van anderen te ontvangen.
Conflicten zijn onveilig. Je gaat conflicten koste wat kost
uit de weg. Past je aan aan anderen, slikt je mening in en vindt het moeilijk om nee te zeggen uit angst voor de reactie van de ander.
Mijn behoeften zijn niet belangrijk/ Je stelt je extreem af op de
eigen behoeften hebben is behoeften van anderen. Je voelt je
egoistisch schuldig wanneer je tijd voor jezelf neemt.
Ik mag geen fouten maken. Je wordt perfectionistisch en keurt
jezelf af wanneer je een foutje maakt. Je gaat je enorm aanpassen
Ik ben verantwoordelijk voor het Je cijfert jezelf weg, geeft geen
geluk van anderen. grenzen aan, voelt je schuldig wanneer de ander zich niet gelukkig voelt.
De gevolgen van pleasegedrag
Hoewel de overlevingsstrategie pleasegedrag noodzakelijk was om jou als kind veilig te houden en het jou jarenlang gedient heeft, heeft het op termijn in je volwassen leven vervelende negatieve gevolgen.
- Je bent het contact met je eigen gevoel en identiteit kwijtgeraakt.
- Je leeft niet voluit en durft geen stappen te zetten.
- Je ervaart veel stress of hebt zelfs een burn-out.
- Je voelt je chronisch vermoeid.
- Je ervaart veel frustratie en opgekropte boosheid.
- Je voelt je vaak schuldig.
- Je ervaart een zekere leegte.
- Je ervaart veel onzekerheid en angst.
- Je hebt geen betekenisvolle relaties.
- Je hebt geen echte authentieke verbinding met anderen..
- Je ervaart lichamelijke klachten.
Verandering is echt mogelijk
Gelukkig ben je niet veroordeelt om de rest van je leven vanuit pleasegedrag te leven. Dit patroon kan echt doorbroken worden. Door in de eerste plaats inzicht te krijgen in welke negatieve kernovertuigingen en emotionele verwondingen eraan ten grondslag liggen en vervolgens deze stap voor stap te transformeren en los te laten zodat je in staat zult zijn nieuwe keuzes te maken.
Het begint altijd bij bewustwording. Dit is de eerste stap. Dit kan ook ervaren worden als een lastige fase. Je hebt door dat je pleasegedrag vertoont en wilt dit graag veranderen, maar weet nog niet precies hoe. Belangrijk is dat je alles wat er in je leeft gaat leren accepteren. Zoals eerder uitgelegd is pleasegedrag niet iets negatiefs, het is puur een overlevingsstrategie die je vroeger als kind veilig heeft gehouden. Leer het ook echt zo te gaan zien. Leer er met meer zachtheid naar te kijken, het te bedanken voor dat het je al die tijd veilig heeft gehouden.
Volgende stap is te beseffen dat je nu volwassen en in dit moment veilig bent. Dat dit gedrag niet meer helpend is. Door dit echt te gaan beseffen, kun je veiligheid in jezelf gaan creeeren.
Vervolgens is het belangrijk om weer contact met jezelf te gaan leren maken. Wat voor behoeftes voel je? Om vervolgens naar deze behoeftes gaan leren luisteren. Vaker voor jezelf kiezen. Je grenzen leren voelen. Jezelf toestemming geven om meer ruimte in nemen. Dit is een proces en zal in het begin heel spannend en onwennig zijn. Maar door dit stap voor stap te gaan doen, leer je je onderbewuste dat het nu veilig is. En op deze wijze zul je nieuwe neuropaden in je hersenen aanmaken en gaat het steeds gemakkelijker worden.
Je gevoel van eigenwaarde gaat steeds meer toenemen waardoor je steeds makkelijker voor jezelf kiest.
Zou je wat begeleiding bij dit proces kunnen gebruiken?
Klik hieronder om een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek in te plannen. Dan kunnen we kijken of er een wederzijdse klik is om dit aan te gaan.